Szlak Koźlarski im. Tomasza i Walentego Brudo
Nov 20, 2017 at 07:48 PM
Konkurs Muzyki Ludowej
I KML
II KML
III KML
IV KML
V KML
VI KML
VII KML
VIII KML
IX KML
X KML
XI KML
XII KML
MENU
Strona Główna
Aktualności
Rocznice A.D.2006
Szlak Koźlarski
Tradycje Koźlarskie
Kozioł dziś
Kozioł wczoraj
Do posłuchania
Archiwum
Autorzy
Księga Gości

Szlak Koźlarski im. Tomasza i Walentego Brudo Print
 
SZLAK KOŹLARSKI

IM. TOMASZA I WALENTEGO BRUDŁÓW

==================================================

Kopanica – Mała Wieś – Wąchabno -

Linie – Wojnowo -

Stare Kramsko – Kolesin – Nowe Kramsko – Laski – Podmokle Małe

***********************
/ projekt 2005 /
***
I. IDEĄ SZLAKU jest ochrona dziedzictwa kulturowego południowych rubieży regionu

kozła, położonych w południowo-zachodniej Wielkopolsce / na pograniczu woj. wielkopolskiego i lubuskiego, powiatów: wolsztyńskiego i zielonogórskiego, w gminach: Siedlec, Kargowa i Babimost/, obszaru od połowy lat 90. ub. wieku zwanego Regionem Kozła.

Wyróżnikiem tego terenu /podobnie jak i pozostałych 4 gmin RK/ jest instrument muzyczny z rodziny dud, zwany kozłem /stąd nazwa regionu i Stowarzyszenia Gmin Rzeczypospolitej, wokół którego konstytuują się wielowiekowe tradycje historyczno-kulturowe tych ziem.

II. CELEM SZLAKU jest prezentacja i popularyzacja tradycji kultury ludowej regionu

kozła, licznych śladów walk powstańczych o zachowanie polskości oraz różnorodnych walorów turystycznych i przyrodniczych.

Ich adresatem są zarówno mieszkańcy gmin, przez które przebiega szlak jak i przybysze – turyści. Dla miejscowych jest on szansą na pogłębienie świadomości wspólnotowej oraz integracji, przybyszom zaś pozwoli na poznanie unikalnej w skali kraju tradycji i kontakt

z nieskażoną przyrodą.

III. POWSTANIE SZLAKU jest dla lokalnych społeczności niepowtarzalną szansą na:

1. promocję w skali regionu, kraju i Europy, a położenie na pograniczu obu województw daje możliwość korzystania z dwóch źródeł finansowania jednocześnie i lepszy start do funduszy unijnych

2. wykreowanie własnego i odrębnego modelu kultywowania miejscowych elementów kultury i historii /zwanego też „lokalnym produktem turystycznym” ....???.../

3. wytworzenie równowagi między „centrum” RK /Zbąszyń - Zbąszynek/

a „peryferiami” położonymi na południu /Siedlec, Kargowa, Babimost/

4. Ożywienie ruchu turystycznego + wzrost przychodów z agroturystyki
IV. GENEZA SZLAKU
A. Południowa część RK leży na granicy królestwa Kozła i Krainy Dud. O „koźle

z długim bąkiem” i „dudami z krzywym rogiem” już w 1612 r. pisał poeta i ziemianin spod Gostynia, Kasper Miaskowski.

W wolsztyńskiej farze znajduje się najstarszy wizerunek dudziarza w zachodniej Wielkopolsce /fresk Jana Byszkowskiego z 1778 r./. Jedne z pierwszych badań i nagrań muzyki dudziarskiej miały miejsce właśnie na tym terenie /Oskar Kolberg – XIX w. Łucjan Kamieński – lata 30. XX w./.

Żywotność i rangę tradycji dudziarskich podkreślają dwa wydarzenia o charakterze pionierskim:

* założenie w Dąbrówce Wlkp. najstarszego zespołu ludowego w Polsce, w oparciu

o muzyków-koźlarzy przybyłych z Podmokli /1927/

* zorganizowanie Pierwszego Konkursu Muzyki Ludowej w Kopanicy /1937/



B. Na drodze „powrotów do źródeł” można znaleźć takie działania jak:

* Festiwal Piosenki i Tańca Regionalnego w Nowym Kramsku /od 1995/

* nauczanie gry na koźle i sierszeńkach /od 2002/ w szkołach Nowego Kramska i Podmokli

Małych /gm. Babimost/

* dwie edycje Wielkopolskich Spotkań Budowniczych Dud i Kozłów /Babimost 1999,

Siedlec 2002/

* reaktywacja w 2003 r. Konkursów Muzyki Ludowej w Kopanicy /gm. Siedlec/ i Dni

Folkloru Ziemi Babimojskiej – obecnie pod nazwą Babimojskie Spotkania Folklorystyczne

/2004/

* udział w Zlocie Dudziarzy Europy /Tuchorza i Babimost 2004/

Tak bogate i odradzające się dziedzictwo kulturowe stawia region w gronie takich dudziarskich nacji jak Czesi i Słowacy, Węgrzy, Hiszpanie czy Anglicy i Szkoci.



C. Inspiracją bezpośrednią dla powstania Szlaku Koźlarskiego jest Konkurs Muzyki Ludowej w Kopanicy, organizowany przez Władze Gminy Siedlec, przy udziale Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu., oraz źródła mówiące o tradycji muzykowania koźlarskiego tych samych muzyków po obu stronach granicy: dawnej polsko-niemieckiej, dziś wielkopolsko-lubuskiej.

Symbolem, a zarazem konkretnym przykładem są bracia Brudłowie: koźlarz Tomasz /Wąchabno/ i skrzypek Walenty /Stare Kramsko/, zwycięzcy Pierwszego Konkursu

w Kopanicy /1937/, którzy nie bacząc na istniejące granice, grywali na weselach i zabawach zarówno po niemieckiej jak i polskiej stronie.



Inicjatywa Szlaku została podjęta przez Zbigniewa Skoczylasa, regionalisty i historyka

z Zielonej Góry, b. klarnecisty kapeli koźlarskiej Wacława Łakomego, oraz Janusza Jaskulskiego, kustosza Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu, inicjatora

i moderatora wielu projektów dudziarsko-koźlarskich. Obaj autorzy są członkami władz Stowarzyszenia Muzyków Ludowych w Zbąszyniu, stowarzyszenia skupiającego w swych szeregach muzyków grających w kapelach koźlarskich i dudziarskich. Organizacja ta patronuje działaniom zmierzającym do przygotowania i otwarcia Szlaku.

V. TRASA SZLAKU



A. biegnie przez 10 miejscowości położonych na terenie 3 gmin, przynależących

do 2 powiatów i 2 województw



B. wielowątkowość szlaku

1. kulturowy – tradycje koźlarskie

/ muzycy, kapele, zespoły + festiwale, konkursy + muzea /

2. historyczny – zabytki oraz walka o polskość

/ praca organiczna + walki powstańcze/

3. przyrodniczy – pomniki przyrody, rezerwaty itp.

4. krajoznawczy – inne szlaki, agroturystyka, stanice itp.

5. leży na skrzyżowaniu innych szlaków:

- kajakowy /jeziora wzdłuż rzeki Obry/

- ścieżka rowerowa Babimost - Kargowa

- szlaki piesze znakowane /np. okolice Wojnowa + inne/

- przyrodnicza ścieżka edukacyjna „Leśnym tropem”

6. dogodne połączenia komunikacyjne:

- autobusowe /Wolsztyn, Babimost, Zielona Góra, Poznań/

- kolejowe /Zielona Góra – Poznań/ + pociąg retro Wolsztyn-Kopanica-Wolsztyn

- samolotowe /Zielona Góra – Babimost – Poznań – Warszawa/



C. opis szlaku

1. długość: 23 – 25 km.

2. drogi: asfalt, leśne dukty, kostka brukowa, drogi gruntowe,

biegnące przez lasy, pola, zagajniki, wzdłuż jezior


3. przebieg:



a/. KOPANICA

- miejsce Pierwszego Konkursu Muzyki Ludowej w 1937 r. reaktywowanego w 2003 r.

neogotycki kościół z 1885 r.

- tędy przebiega szlak kajakowy

- w sąsiedztwie leży jez. Kopanickie



b/. MAŁA WIEŚ

- jeszcze pół wieku temu mieszkało tu dwóch koźlarzy: Ksawery Orwat i Andrzej Rau



c/. WĄCHABNO

- miejsce zamieszkania Tomasza Brudły /wspólnie z bratem Walentym/, zwycięzcy

Konkursu w 1937 r., dziś ma tu miejsce Dudziarski Plener i Noc Świętojańska z udziałem

uczestników obecnych Konkursów;

- kąpielisko nad jez. Wielkowiejskim, gospodarstwa agroturystyczne



d/. LINIE

- leśniczówka, w której w latach 50/60. ub. wieku przebywał Eugeniusz Paukszta, autor

powieści obrazujących rzeczywistość tych ziem po wyzwoleniu /tablica pamiątkowa na

ścianie domu/

- plaża, kąpielisko i ośrodki wypoczynkowe nad jez. Linie

- ścieżka rowerowa Babimost-Kargowa

e/. WOJNOWO

- neobarokowy pałac z 1910 r. /obecnie ośrodek dla dzieci/, park

- ośrodek wypoczynkowy nad jez. Wojnowskim

- gospodarstwa agroturystyczne, gospodarstwo rybackie



f/. STARE KRAMSKO

- skrzypek Walenty Brudło /brat koźlarza Tomasza/, zwycięzca Konkursu w 1937 r.

i ludowy śpiewak Edward Janeczek to aktywni jeszcze w latach 50. ub. wieku

przedstawiciele lokalnej społeczności

- dzwonnica i kamień upamiętniający założenie pierwszej szkoły polskiej po niemieckiej

stronie granicy

- gospodarstwa agroturystyczne



g/. KOLESIN

- „A pod Kolesinem ciemny las” śpiewała Jadwiga Benyskiewicz, najwybitniejsza ludowa

śpiewaczka południowych terenów RK , zam. w Nowym Kramsku

- zabudowania folwarczne XIX/XX w.

- potężne wiązy i lipa /obwód 5 m./ w parku

- gospodarstwo agroturystyczne /Janowiec/



h/. NOWE KRAMSKO

- dawniej silny ośrodek twórczości ludowej /pieśni, tańce/, w którym najbardziej znani byli:

J. Benyskiewicz, Jadwiga Durzyńska, Aniela Dura, Pelagia Benysek, Gertruda Piwecka,

Marceli Piwecki

- dziś odradzające się tradycje koźlarskiego muzykowania: w SP działa Zespół „Wiolinki”,

gdzie na koźle i sierszeńkach uczy grać Henryk Skotarczyk z PSM Zbąszyń, od 1995 r.

organizowane są w szkole Festiwale Piosenki i Tańca Regionalnego; na terenie SP działa

Szkolna Izba Regionalna /....?...../

- kościół XVIII w., pałac XIX/XX w. /obecnie biblioteka/



i/. LASKI

- rezerwat przyrody „Laski” /dęby, buki, wiązy, jesiony – wiele z nich to pomniki

przyrody, np. dąb „Kazimierz”/, obok leśniczówka Laski

- gospodarstwo agroturystyczne i ośrodek jazdy konnej



j/. PODMOKLE MAŁE

- w okresie międzywojennym /i tuż po/ jeden z najsilniejszych ośrodków sztuki

koźlarskiego muzykowania, skąd wielu muzyków wędrowało do Dąbrówki Wlkp. oraz

„za miedzę, na polską stronę”: kapela /koźlarz Jan Białecki, skrzypek Franciszek

Szymański, śpiewaczka Stanisława Bursztyn/ była nagrywana w latach 1946-47, koźlarze:

Józef Stachecki, Franciszek Białecki, skrzypek Stanisław Gattner + inni

- regionalny Zespół Pieśni i Tańca /1968-76/

- Szkolna Izba Regionalna\ i Skansen Maszyn i Urządzeń Rolniczych

- SP gry na koźle i sierszeńkach naucza H. Skotarczyk ze Zbąszynia

- szkoła polska /tablica na budynku/

- przy polnej drodze do Kręcka lipa szerokolistna /obwód 7,3 m/

- gospodarstwa agroturystyczne + ośrodek jeździecki







VI. ORGANIZATORZY / do uzupełnienia /

/ A + B, z udziałem C + D, pod patronatem E /


--------------------------------------------------------------------
A. Stowarzyszenie Muzyków Ludowych w Zbąszyniu

/wraz z autorami koncepcji Szlaku: JJ i ZS/



B. Władze Gminy Siedlec

Władze Miasta i Gminy Kargowa,

Władze Miasta i Gminy Babimost

+ Rady Sołeckie 3 gmin



------------------------------------------------



C. Starostwo Powiatowe w Wolsztynie

Starostwo Powiatowe w Zielonej Górze,

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze.



D. Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu

Stowarzyszenie Gmin RP Region Kozła



-------------------------------------------------------------------------------------



E. Patronat:

Marszałków Województwa Wielkopolskiego

Marszałka Województwa Lubuskiego

VII. REALIZACJA

/ ramy czasowe zależne od stopnia zaangażowania i koordynacji zainteresowanych stron /



A. Etap wstępny / IV – VI 2005 /

1. Przejazdy poszczególnych odcinków Szlaku, robocze opracowanie projektu, konsultacje

z samorządami i ekspertami

2. „Przetarcie Szlaku” z udziałem przedstawicieli samorządów /sołtysów/, dziennikarzy

i autorów, z udziałem kapeli koźlarskiej i dudziarskiej

a/. przejazd bryczkami w trzech etapach całej trasy

- piątek, 17 czerwca 2005 r. Godz. 15.00 – 20.00

b/. postoje w 5 miejscach:

Wąchabno, Wojnowo, Stare Kramsko, Nowe Kramsko, Podmokle Małe

c/. zakończenie w Podmoklach Małych koncertem i biesiadą na Sali Wiejskiej



B. Opracowania szczegółowe / VII 2005 – III 2006 /

1. Przygotowanie aplikacji projektu Szlaku

/samorządy lokalne, wojewódzkie, Region Kozła, ministerstwa, fundusze UE itp./,

z prośbą o podjęcie stosownych uchwał wspierających ideę /także finansowo/

2. Złożenie wniosku o patronat marszałków woj. wielkopolskiego i lubuskiego

3. Promocja w mediach

4. Zapoznanie z ideą Szlaku mieszkańców miejscowości

/szkoły, gospodarstwa agroturystyczne, agencje i biura/

5. Redakcja tekstu przewodnika

6. Dokumentacja fotograficzna + sesje zdjęciowe

7. Przygotowanie projektów graficznych + realizacja

a/. oznakowań w terenie / mapy+znaki graficzne,

3 informatory audio: Kopanica, Linie, Nowe Kramsko; inne /

b/. druków /folder, mapa, pocztówki, plakat, naklejki samoprzylepne itp./

c/. innych /np. nagrań, filmów itp./



C. Montaż oznaczeń i edycja materiałów informacyjnych / IV – V 2006 /

1. Zamontowanie tablic, oznaczeń+ info-audio w terenie

2. Druk materiałów informacyjnych

3. Promocja w mediach



D. Otwarcie / VI 2006 /

1. Inauguracja w przededniu V. Konkursu Muzyki Ludowej w Kopanicy,

poprzedzona przejazdem pociągu retro z Wolsztyna do Kopanicy

- data ... /VI ‘06/

/lub całkowicie inna – do ustalenia/

a/. przejazd bryczkami wójtów i sołtysów, zaproszonych gości, kapel oraz autorów

2. Nadanie Konkursowi Muzyki Ludowej w Kopanicy imienia Tomasza i Walentego Brudłów

- data ... /VI ‘06/



E. Funkcjonowanie Szlaku Koźlarskiego / lokalnie, regionalnie, krajowo, międzynarodowo /

1. Rajdy

2. Zielone szkoły

3. Festyny

4. Konkursy

/ do ustalenia wg konceptu środowisk pedagogicznych, poszczególnych Działów Promocji w Urzędach Gmin,

lokalnych towarzystw i organizacji /

Who's Online
We have 9 guests online


www.siedlec.pl

Mambo is Free Software released under the GNU/GPL License.

Advertisement